θάλασσα και γλυφό νερό

Τα προς μελέτη πεδία βρίσκονται εντός των δύο κοσμοπολίτικων και περισσότερο ανεπτυγμένων τουριστικά περιοχών της Κρήτης: την Ελούντα και τον Άγιο Νικόλαο και δέχονται τις καταπονήσεις που προκαλεί η εντατική τουριστική εκμετάλλευση. Πρόκειται για τον παράκτιο υδροβιότοπο του Αλμυρού στον Άγιο Νικόλαο και την περιοχή των αλυκών στην Ελούντα.

 Και τα δύο πεδία είναι ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους και παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον από περιβαλλοντική και ιστορική άποψη.

Νότια της πόλης του Αγίου Νικολάου, ο Αλμυρός είναι ένας από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους της Κρήτης. Πρόκειται για ένα εκτεταμένο παραθαλάσσιο σύστημα αβαθών νερών που ρέει από υφάλμυρες ελοκρηνείς πηγές και που απαρτίζεται από αλμυρόβαλτους, καλαμιώνες και αμοθίνες. Είναι έκτασης περίπου 80.000 τ.μ. .

Η περιοχή των αλυκών στην Ελούντα, η οποία βρίσκεται δίπλα ακριβώς από το κανάλι που ενώνει την λιμνοθάλασσα της Ελούντας με τον κόλπο του Μεραμβέλλου, πολύ κοντά στα μισοβυθισμένα ερείπια της αρχαίας πόλης Ολούς και στα καλά διατηρημένα ψηφιδωτά μιας παλαιοχριστιανικής βασιλικής. Συνιστά έναν ανθρωπογενή υγροβιότοπο στον οποίο μετασταθμεύουν πολλά αποδημητικά πουλιά. Η λειτουργία των αλυκών ανάγεται στην εποχή της ενετοκρατίας τότε που το αλάτι ήταν στρατηγικής σημασίας αγαθό για την οικονομία.

Οι περιοχές αυτές επιλέχτηκαν για την εφαρμογή του προγράμματος «θάλασσα και γλυφό νερό» επειδή:

• Προσφέρουν τη δυνατότητα συνεργασίας των μαθητών με τους τοπικούς πολιτιστικούς συλλόγους και κοινωνικούς φορείς για κοινή δράση 
• Είναι εύκολα «προσβάσιμες» περιοχές.
  
• Είναι εμφανή τα σημάδια των ανθρώπινων ενεργειών στην πορεία του χρόνου, γεγονός που μπορεί να αποτελέσει αφορμή διερεύνησης, από τη πλευρά των μαθητών, των διαφορετικών πεποιθήσεων και αξιών που καθορίζουν τον τρόπο διαχείρισης των παράκτιων περιοχών  

Οι στόχοι του προγράμματος είναι:

• Να αποκτήσουν οι μαθητές βασικές γνώσεις της οικολογίας των παράκτιων υδατικών οικοσυστημάτων. 
• Να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές τη μεγάλη αξία των υδροβιότοπων για τη φύση και τους ανθρώπους της ευρύτερης περιοχής.
• Να αναπτύξουν οι μαθητές δεξιότητες παρατήρησης και ταξινόμησης της χλωρίδα και πανίδας της περιοχής.
• Να γνωρίσουν οι μαθητές τις κλιματικές συνθήκες της περιοχής και το ρόλο τους στην ανθρώπινη παραγωγική δραστηριότητα.
• Να αναπτύξουν οι μαθητές ικανότητα αναγνώρισης πιθανών προβλημάτων που δημιουργούνται στον υδροβιότοπο από ανθρώπινες δραστηριότητες.
• Να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές την ανάγκη ορθολογικής διαχείρισης του υδροβιότοπου.
• Να αντιληφθούν οι μαθητές το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι διαφορετικές πεποιθήσεις και αξίες στην διαδικασία λήψης αποφάσεων που αφορούν την διαχείριση παράκτιων περιοχών.           
• Να αναπτύξουν οι μαθητές ικανότητα ανεύρεσης και αξιολόγησης εναλλακτικών λύσεων  για την φροντίδα και αναβάθμιση των παράκτιων περιοχών.
• Να εκδηλώσουν διάθεση ατομικής δράσης ή συνεργασίας για την επίλυση των ζητημάτων των παράκτιων περιοχών.  

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου και μπορεί να εφαρμοστεί σε μονοήμερη, διήμερη ή τριήμερη βάση.